Sprawdź recenzje innych filmów SF: „Piąta fala” | „Prometeusz” | „Ex Machina” | „Valerian i Miasto Tysiąca Planet” | „Łowca androidów”

Wyprawa do strefy X

Mąż Leny (Natalie Portman) jest wojskowym. Kiedy nie wraca z tajnej wyprawy, kobieta uznaje go za zmarłego. Pewnego dnia pojawia się na progu jej domu i dziwnie się zachowuje. Wkrótce później choruje i trafia razem z żoną do tajnego ośrodka badawczego prowadzonego przez dr Ventress (Jennifer Jason Leigh). Lena prędko odkrywa, że mąż badał sprawę Strefy X – miejsca dziwnej anomalii na Ziemi, którego obszar bezustannie się powiększa. Kobieta podejmuje decyzję: razem z grupą innych pań ma zamiar zbadać jej wnętrze.

Alex Garland i Jeff VanderMeer w jednym – to połączenie nie mogło się skończyć normalnie. W końcu ten pierwszy, twórca uwielbianej przeze mnie „Ex Machiny”, lubi tworzyć kino niewielkie i specyficzne, ale bardzo inteligentne. Zaś VanderMeer zapadł mi w pamięć „Podziemiami Vensis” – powieścią z gatunku dystopii, która swoją formą przypominała senne majaki. Nic więc dziwnego, że „Anihilacja”, film na podstawie jego książki, też zawiera właśnie takie elementy. Zwłaszcza że podobno Garland stworzył swoje dzieło na podstawie interpretacji, jaką wypracował po lekturze.

„Anihilacja” to film, o którym trudno się pisze

Niełatwo jest mi o tym filmie mówić, bo mam wrażenie, że tak naprawdę… nie do końca jest o czym. „Anihilacja” to na tyle dziwny obraz, że trzeba go zobaczyć, aby po swojemu go zrozumieć i zinterpretować. Choć teoretycznie dostajemy konkretną fabułę, która zwłaszcza na początku jest mocno zarysowana, to w gruncie rzeczy trudno rzec z pewnością, czy wszystko to „realne” wydarzenia, czy może coś dziejącego się tylko w głowie Leny, a może – to tylko metafora jej życia. A może jednak „Anihilacja” to metafora dotycząca feminizmu albo ekologii? W tym filmie absolutnie nic nie jest w pełni jasne.

Czasem widać mniejszy budżet, ale…

Mimo tego istnieje kilka elementów, które są raczej stałe i o których chyba mogę bez ogródek powiedzieć. „Anihilacja” to film produkcji Netflixa, a więc nie jest dziełem z bardzo dużym budżetem i to naprawdę czasem widać. Niektóre efekty specjalne są wyraźnie sztuczne, nienajlepsze, niedopracowane. Niemniej same projekty przedstawianych obiektów i ich pomysłowość moim zdaniem nadrabiają niedoróbki budżetu. Ponadto w tym baśniowym, mglistym i niepewnym otoczeniu słabe CGI nie rzuca się aż tak bardzo w oczy.

„Anihilacja” nie jest typowym horrorem

Co z innych „pewniaków”? Osoby zachęcone tym, że film uznany został za horror fantastyczno-naukowy, mogą się „Anihilacją” rozczarować. Faktycznie, to dzieło ma w sobie kilka mrocznych scen, ponadto jego atmosfera jest raczej niepokojąca, ale osobiście nie nazwałabym jej typową dla horroru.

Osoby szukające dziwnych obrazów, takich, które wymagają analizy i własnej interpretacji, naprawdę powinny po ten film sięgnąć. To ciekawe dzieło do dyskusji i rozmów o nim, ponadto zapewniające zachwyt nad niektórymi z pomysłów twórców. Tych, którzy szukają jednak „zwykłego” filmu na popołudnie, przestrzegam: to nie jest typowe kino, do którego przyzwyczaiło nas Hollywood.

„Anihilacja” (2018)

ang. „Anihilation”

reż. Alex Garland

horror science-fiction

Debiut reżyserski Alexa Garlanda

„Ex Machina” to debiut reżyserski Alexa Garlanda. Spodziewać się można było dosłownie wszystkiego… Przy okazji film nie miał wcale dużego budżetu, co sprawiało, że teoretycznie efekty specjalne mogły wypaść gorzej niż w wielkich produkcjach, a przecież to science fiction – bez nich dobrego filmu po prostu nie będzie. Na całe szczęście po seansie okazało się, że nie musiałam obawiać się kompletnie niczego…

Gdy sztuczna inteligencja zyskuje świadomość

Przyszłość. Caleb pracuje w firmie, która jest odpowiednikiem Google. Bierze udział w jakimś konkursie organizowanym przez swojego szefa, Nathana, i niespodziewanie go wygrywa. W ramach nagrody ma spędzić tydzień w rezydencji razem ze swoim pracodawcą – na końcu świata, wśród przepięknych lasów i wodospadów. Okazuje się jednak, że nie mają to być beztroskie wakacje. Nathan prosi Caleba o wykonanie testu Turinga na robocie, nad którym pracuje i który podobno jest sztuczną inteligencją…

Nie brzmi to jakoś nowatorsko, prawda? Słyszeliśmy o takiej fabule nie raz i nie dwa, na pierwszy rzut oka całość wydaje się być… dość zwyczajna. I choć trochę tej zwyczajności w „Ex Machinie” rzeczywiście jest, to muszę przyznać, że film zdecydowanie zwraca na siebie uwagę.

„Ex Machina” to minimalistyczne kino

Chyba z racji niewielkiego budżetu obraz jest bardzo minimalistyczny. Mamy zaledwie trzech aktorów, którzy mają role w jakiś sposób istotne dla fabuły: przepiękną Alicię Vikander grającą Avę, Gleesona grającego Caleba i Oscara Isaaca w roli Nathana. Akcja filmu zaś odbywa się właściwie tylko w rezydencji szefa głównego bohatera oraz w jej okolicy, czyli po prostu w przepięknych górach. Nawet efekty specjalne są tu minimalistyczne: tytułowa Ava to po prostu aktorka z nałożonymi efektami na swoje ciało i… to właściwie wszystko. Alicia Vikander rzeczywiście gra w tym filmie i porusza się, dzięki czemu jej postać jest bardzo… rzeczywista.

Taki minimalizm sprawił, że filmowi bardzo łatwo było zbudować napięcie godne thrillera. Film bazuje na relacjach między tymi trzema postaciami, a przez budynek, który przypomina bardziej bunkier niż dom, widz może czuć się wręcz klaustrofobicznie. Tworzy to niezwykły klimat, dzięki czemu, choć w filmie wcale nie dzieje się tak dużo, cały czas oglądamy go w napięciu.

„Ex Machina” stoi kreacją bohaterów

Właściwie nie ma tu źle zbudowanych bohaterów. Nathan i Ava są skonstruowani tak, że trudno zaufać któremukolwiek z nich. Szef Caleba jest z jednej strony fajnym kumplem, z drugiej – ma głowę na karku, jest stanowczym i silnym charakterem. Ava zaś niby jest milutka, ale przecież mamy świadomość tego, że to sztuczna inteligencja. Nie wiemy, ile w jej zachowaniu jest zachowań ludzkich, a ile z tego zaprogramował Nathan. Caleb zaś miota się od jednej strony w drugą, sam dość długo nie wiedząc, kto z tej dwójki ma rację.

Szczerze mówiąc, po prostu nie widzę w tym filmie kompletnie niczego, do czego mogłabym się przyczepić. Lubię go i to bardzo. Wygląda niezwykle, mimo niskiego budżetu. Jest logiczny i mimo wszystko w miarę ciężki. Reżyser „Transcendencji” próbował ze swojego filmu zrobić coś wielkiego i inteligentnego, co mu nie wyszło, a „Ex Machina”, choć jest zdecydowanie mniejszą produkcją, robi to w sposób doskonały. To nie jest najlżejszy film: ma zmusić do myślenia i skupienia, zapraszając widza do zabawy w zgadywanie: kto tu tak naprawdę jest dobry i po czyjej stronie mam stanąć?

Ten film fantastycznonaukowy warto obejrzeć

Osobiście uwielbiam „Ex Machinę” i będę ją polecać każdemu. Niestety muszę spojrzeć realistycznie – nie każdemu film o tak gęstym klimacie przypadnie do gustu i o tym należy pamiętać, sięgając po niego. Mimo to polecam spróbować go obejrzeć, nawet jeśli nie czujecie się do końca przekonani.

Ex Machina (2015)

thiller, science-fiction

reż. Alex Garland