Sprawdź recenzje innych książek Paulo Coelho: „Być jak płynąca rzeka”

„Piąta góra” to opowieść o Eliaszu

IX w. p.n.e. Eliasz z rozkazu Jahwe opuszcza Izrael, swoją ojczyznę. Wędrując, spotyka wdowę, która otacza go opieką. Pomiędzy dwojgiem ludzi zaczyna tworzyć się więź, ale Eliasz nie może zapomnieć, że jest prorokiem Boga.

Gdy kilka lat temu na jednym z uniwersytetów rozmawiałam z pewną doktorantką na wydziale filozofii, usłyszałam, że w towarzystwie osób zainteresowanych tym zagadnieniem Coelho traktowany jest jako osoba, która nie tworzy nic nowego i która nie wnosi żadnej nowej wartości do naszego świata, powtarzając znane wszystkim morały. Trudno mi stwierdzić, czy tak faktycznie jest i czy współcześni filozofowie faktycznie tak uważają, ale muszę przyznać, że „Piąta góra” jak najbardziej tę teorię potwierdza.

Retelling biblijnej historii

W tej powieści Coelho rozwija biblijną historię o proroku Eliaszu. Swój język stylizuje więc na bardzo oficjalny i pompatyczny; pozbawiony emocji, zbliżony nieco do tego, który możemy znaleźć w Piśmie Świętym. Biorąc pod uwagę temat „Piątej góry”, ten zabieg sam w sobie wydaje się dobrym wyjściem, jednak mnie osobiście sam styl autora w przypadku tej pozycji absolutnie nie porwał. Ba, wręcz kłócił się z „prawdami objawionymi”, jakie Coelho próbuje nam przekazać.

Chociaż „próbuje” to mało powiedziane. Brazylijski pisarz nawet nie udaje, że całość jest metaforą. Przeciwnie – w dialogach wyjaśnia nam, co znaczą czyny bohaterów, tłumaczy nam wiarę, pragnienie życia i inne tego typu sprawy dosłownie, bez możliwości jakiejś głębszej analizy. Przy tym powtarza znane wszystkim slogany, które możemy znaleźć na portalach z motywacyjnymi cytatami. Przez to „Piąta góra”, mimo swojego patetyzmu, jest pozycją niezwykle pustą. Wprawdzie może człowiek prosty, niekoniecznie dobrze wykształcony, znajdzie tu jakąś mądrość życiową dla siebie, jednak każda inna osoba prawdopodobnie prędko poczuje się tym tytułem i podejściem autora do „filozofii” zmęczona.

Co z bohaterami i fabułą?

Właściwie w przypadku „Piątej góry” niełatwo jest mówić ani o bohaterach, ani o fabule. Paulo Coelho nie skupia się na swoich postaciach, robiąc z nich raczej swoiste figury, które po prostu mają do odegrania pewne role: tak, aby czytelnik na pewno zrozumiał i tak jasne jak słońce przesłanie. Fabuła tej powieści ma dokładnie ten sam problem: ma udowodnić tezy autora, nic więcej.

Muszę jednak oddać pisarzowi fakt, że do samej tematyki biblijnej podchodzi z dużą dozą szacunku. Dlatego też być może osoby głęboko wierzące i bezkrytycznie podchodzące do religii chrześcijańskiej odnajdą się w „Piątej górze”.

Cieszę się, że „Piąta góra” to tak krótka powieść. W innym przypadku pewnie prędko bym ją odłożyła. To bardzo krótki i pusty tekst, który przez swój patetyzm stara się być „czymś więcej”. A tego zdecydowanie nie lubię.

Ze wszystkich rodzajów niszczącej broni, jaką wymyślił człowiek, najstraszniejszą i najpotężniejszą było słowo. Sztylety i włócznie zostawiały ślady krwi, strzały można było dostrzec z daleka. Truciznę dawało się wykryć i jej uniknąć. Ale słowo miało moc niszczenia bez śladu.

Fragment „Piątej góry” Paulo Coelho

Tytuł: Piąta góra

Autor: Paulo Coelho

Tłumaczenie: Basia Stępień, Grażyna Misiorowska

Liczba stron: 222

Gatunek: powieść współczesna

Wydanie: Drzewo Babel, Warszawa 1998

Postanowiłam dowiedzieć się, kim jest Paulo Coelho

Kto nie słyszał o Paulo Coelho? Ile jego cytatów można znaleźć w sieci! Ale wydaje mi się, że mało osób sięgało po jakiekolwiek jego dzieło. Ja jak najbardziej byłam w tej grupie, dopóki nie wpadłam na poniższą książkę – i kupiłam ją właściwie tylko po to, aby dowiedzieć się, kim w ogóle ten człowiek jest i jak pisze.

Czym jest książka „Być jak płynąca rzeka”?

„Być jak płynąca rzeka” jest zbiorem esejów, anegdot i krótkich opowiadań napisanych przez Paulo Coelho i zebranych w jednej książce. Wnętrze jest więc tak różnorodne, że trudno powiedzieć o nim coś konkretnego – bo nie ma tu fabuły ani jednej spójnej myśli filozoficznej, a raczej… wszystko naraz. Mamy legendę o dziewczynie, która zakochała się w księciu, ale była zbyt uboga, by zostać jego żoną, mamy urywki z życia i luźne przemyślenia autora, mamy też dłuższe rozważania na różne tematy – jak choćby modlitwa, książki, pieniądze czy wolność osobista. Myślę, że dzięki temu każdy może znaleźć w tej pozycji coś dla siebie – coś, co go poruszy, ale też coś, z czym się nie zgodzi.

Jeśli nie czytacie na co dzień książek filozoficznych, a chcecie liznąć tego tematu, naprawdę warto po nią sięgnąć. Coelho pisze lekko i przyjemnie. Teksty w „Być jak płynąca rzeka” nie są długie – niektóre nie mają więcej niż dwóch stron. Muszę przyznać, że mi to do końca nie odpowiadało, ponieważ wolałabym, aby temat był bardziej rozwinięty. Z drugiej strony dzięki temu osoby, które nie przepadają za takimi rozważaniami, mogą cokolwiek o nich przeczytać bez znudzenia. Nie da się w ten sposób głębiej wejść w myśl autora ani długo nad nią reflektować, ale na pewno do pewnych przemyśleń ta książka skłania.

Paulo Coelho rozumie, czym jest pisanie „dla mas”

Po tej książce widać, że Coelho to autor świetnie piszący „dla mas” – i myślę, że ta pozycja zainteresuje zarówno nastolatków, jak i dorosłych czy osoby starsze, o ile nie czytają regularnie literatury filozoficznej (bo dla takich osób będzie po prostu zbyt płytka). Jeśli więc na nią traficie, warto ją wziąć do ręki, bo dobrze jest znać chociaż niewielki fragment twórczości autora, o którym tak wiele się mówi, a którego niewielu tak naprawdę poznało.

Kto rozumie sens życia, wie, że nic nie ma początku, ani końca, dlatego nie popada w rozpacz. Walczy o to, w co wierzy, nie starając się nikomu niczego udowadniać, zachowując wewnętrzny spokój człowieka, który miał odwagę wybrać własny los.

Zasada ta obowiązuje zarówno w miłości, jak i podczas wojny.Paulo Coelho, Być jak płynąca rzeka, str. 202

Tytuł: Być jak płynąca rzeka

Autor: Paulo Coelho

Liczba stron: 285

Gatunek: książka filozoficzna