Cnota Egoizmu [recenzja] [archiwum]

Co się dzieje, gdy nastoletni, plastyczny umysł sięga po książkę filozoficzną? Cóż, u mnie „Cnota egoizmu” Ayn Rand doprowadziła do zaskakującej ilości zmian i przemyśleń. Książkę czytałam w 2015 roku i wtedy też powstał poniższy tekst. Sprawdź, co sądziłam wówczas o książce tej pochodzącej z Rosji filozofki.

Rosyjska Żydówka z USA, która została filozofką

Ayn Rand, kobieta żyjąca w XX wieku. Rosjanka pochodząca z żydowskiej rodziny, pisarka, scenarzystka, a przede wszystkim filozofka. Niewątpliwie genialna postać, uznawana za twórczynię filozofii obiektywizmu, o którego założeniach opowiada większość jej książek – zarówno powieści, jak i typowo filozoficzne rozprawy. Dziś chcę zaprezentować Wam pierwszą i jak na razie jedyną książkę, jaką przeczytałam, ale mam nadzieję, że wzbudzi ona Wasze zainteresowanie.

„Cnota egoizmu” to nic innego jak zbiór esejów, w większości autorstwa Ayn Rand, a tytuł książki dobrze oddaje to, co można znaleźć w środku: autorka na kolejnych stronach konsekwentnie udowadnia swoją tezę, według której tylko człowiek będący egoistą może w zdrowy sposób funkcjonować w społeczeństwie. Brzmi zaskakująco? 🙂

Filozofia obiektywizmu nie była mi obca

Filozofia obiektywizmu nie jest mi obca, ponieważ wcześniej o niej słyszałam, więc wiedziałam mniej więcej, czego mogę się spodziewać po dziele Rand. Zapewne jednak dla większości z Was będzie to zupełna nowość. Nic dziwnego, skoro żyjemy w świecie opierającym się na kolektywistyczno-altruistycznych zasadach, które ta filozofia całkowicie odrzuca i uznaje za niesłuszne, przedstawiając przy tym argumenty mające to uzasadniać.

Brzmi zaskakująco… i pewnie dla niektórych również niepokojąco, nie tylko przez zapowiadaną treść. Zbiór esejów filozoficznych nie kojarzy się z niczym lekkim czy przyjemnym. Ale weźcie pod uwagę, że pani Rand to przede wszystkim pisarka. Pisze lekko i przystępnie, dodatkowo używa bardzo obrazowych przykładów, co sprawiało, że nawet gdy moje myśli na chwilę odpływały przy trudniejszych fragmentach i nie do końca je rozumiałam, po chwili bez problemu dochodziłam do tego, co autorka miała na myśli. Dzięki temu książka jest naprawdę dobrą odskocznią od pozycji, które czytamy na co dzień – nie męczy, a jednocześnie pozwala zdobyć nową wiedzę i poznać dość dogłębnie założenia ciekawej (nawet jeśli się z nimi nie zgadzamy) filozofii, dając przy tym sporą satysfakcję z obcowania z czymś „mądrzejszym”.

Mogłoby się wydawać, że to książka dla dorosłych i nastolatki nie mają po co po nią sięgać…

NIE! W żadnym razie! Wiele nastolatek ma problem z samooceną, wiele osób ma kompleksy… a przeczytanie „Cnoty egoizmu” może być pierwszym krokiem do poradzenia sobie z tymi trudnościami. I owszem, Rand bywa ostra, nie pozwala na mieszanie dobra ze złem ani zła z dobrem… ale cała jej filozofia opiera się na sile jednostki, dzięki czemu może naprawdę mocno podbudować i zmotywować – i robi to w sposób o wiele bardziej inteligentny niż typowe książki motywacyjne. „Cnota egoizmu” to niezła broń przeciwko złym myślom, jeśli tylko dobrze się ją wykorzysta 🙂

Układ esejów w książce Rand jest dobrze rozplanowany

Bardzo podoba mi się sam układ esejów: zaczynamy od lżejszych tekstów, dotyczących nas samych, podstaw moralności, etyki czy pomocy innym… a kończymy na tematach takich jak funkcjonowanie państwa czy poglądy Rand na rasizm. Taki układ sprawia, że stopniowo przyzwyczajamy się do stylu autorki i jej sposobu myślenia, dzięki czemu nie przytłaczają nas trudniejsze zagadnienia. Rand nie zakłada, że od razu musimy znać całą jej filozofię – powoli nam ją tłumaczy, pozwalając zrozumieć kolejne elementy krok po kroku, jak dobra nauczycielka.

Naprawdę, jeśli tylko macie ochotę sięgnąć po „Cnotę egoizmu” – nie wahajcie się, bo jest co czytać 🙂 Nie gwarantuję, że każdy będzie zgadzał się z tym, co Rand ma do przekazania… ale myślę, że jej filozofię warto poznać, szczególnie że ta pozycja jest bardzo przystępna i po prostu dobra.

Kochać to znaczy oceniać. Jedynie racjonalnie egoistyczny człowiek, mający poczucie własnej godności, zdolny jest kochać, ponieważ tylko taki człowiek formułuje mocne, stałe, bezkompromisowe, niezmienne oceny. Człowiek, który nie ceni siebie, nie może także cenić kogokolwiek lub czegokolwiek.

Ayn Rand, Cnota Egoizmu – Etyka Absolutna, str. 36

Tytuł: Cnota Egoizmu

Autor: Ayn Rand

Liczba stron: 175

Gatunek: książka filozoficzna