„Cesarzowa” to kolejna powieść Pearl S. Buck, którą przeczytałam. Mam słabość do tego, jak ta noblistka pisała o Chinach i nie tylko. Czytałam tę historie w 2018 roku. Jak ją wówczas odebrałam i co pisałam bezpośrednio po lekturze? Sprawdź, czy to może być książka dla Ciebie!
Recenzje innych książek Pearl S. Buck: „Ukryty kwiat” | „Peonia”
Cesarzowa Tz’u Si zaczynała jako konkubina
Zaczynała jako konkubina cesarza. Rezygnując z miłości, postanowiła wznieść się na sam szczyt dla swojego syna. Przez wiele lat rządziła Chinami, próbując poradzić sobie z ogarniętym rewolucją krajem. Cesarzowa Tz’u Si panowała w latach 1862–1908, a wychowana w jej kraju Pearl S. Buck stara się opowiedzieć jej historię.
O Pearl S. Buck wspominam często: to autorka dla mnie dość wyjątkowa, bo mimo że tworzy coś, po co zwykle nie sięgam, to jej książki po prostu bardzo szanuję i naprawdę dobrze mi się je czyta. „Cesarzowa” nie jest wyjątkiem: to jej najobszerniejsza powieść, którą przeczytałam, i skłamałabym, mówiąc, że nie poczułam się przez nią wciągnięta.
To nie jest powieść o zwykłej dziewczynie: choć Tz’u Si pochodzi z niezbyt bogatego domu, szybko zyskuje taki autorytet, że przestaje być zwykłą, ludzką istotą. Jest w końcu matką następcy tronu, dziecka Syna Niebios.
Styl autorki staje na wysokości zadania
Jej działania na dworze obserwuje się niezwykle przyjemnie między innymi przez styl autorki. Pearl S. Buck prowadzi nas, pisząc w typowy dla siebie, stosunkowo kobiecy sposób. Jej narracja przypomina mi nieco książki Le Guin – stoi nieco z boku, jest obserwatorem, który nie wnika nazbyt głęboko w serca i dusze bohaterów, ale z drugiej strony robi to w stopniu wystarczającym, by czytelnik mógł wczuć się w ich sytuację.
Dorastanie, dworskie intrygi i plany
Autorka prowadzi nas przez dorastanie głównej bohaterki, jednocześnie pokazując dworskie intrygi i plany. Mam wrażenie, że przez to książka ma w sobie odrobinę klimatu typowego dla książek fantasy. Nie należy się jednak obawiać, że czytelnik w tych zagmatwanych planach się pogubi: mimo wszystko to powieść przede wszystkim o samotności kobiety będącej na szczycie, która między innymi z racji swojej płci nie może ufać nikomu na dworze. Tz’u Si to osoba bardzo inteligentna, często brutalna i porywcza, ale jednocześnie przez całe swoje życie niosąca w swoim sercu cierpienie.
Muszę dodać, że przez pierwsze kilkadziesiąt stron miałam wrażenie, że czytam… „Rywalki” Cass, jednak w wersji dojrzałej, dobrze uargumentowanej i o wiele, wiele brutalniejszej (bo życie w końcu słodkie raczej nie jest): tak samo jak tam powieść zaczyna się od rywalizacji panien, które mają stać się konkubinami władcy, a później robią wszystko, aby zdobyć miano tej pierwszej, tej jedynej. Jeśli więc chcecie zobaczyć, jak „selekcja” swego czasu funkcjonowała, warto zapoznać się choćby z początkiem „Cesarzowej”.
Przemiany w Chinach na przełomie wieków
Jak zawsze Pearl S. Buck nie zawodzi, jeśli chodzi o ukazanie mentalności Chińczyków: pokazuje przemiany, które zachodziły w ich kraju, oraz to, jak tamten naród na przełomie XIX i XX wieku odbierał białego człowieka: w ich oczach byli ludźmi źle wychowanymi i źle wykształconymi, zbliżonymi myślą i mową do barbarzyńców. A wydawać by się mogło, że to tylko my, Europejczycy i Amerykanie, możemy w ten sposób myśleć.
„Cesarzowa” to naprawdę dobra książka. Choć nie przyciąga wzroku najpiękniejszą okładką i choć raczej trudno znaleźć ją na półce Empiku, to tak jak po wiele innych powieści tej autorki, po prostu warto po nią sięgnąć. Pearl S. Buck polecam od dawna i raczej nie przestanę – twórczość tej noblistki naprawdę zasługuje na uwagę.
Wdowa Matka patrzyła na Jehonalę z mimowolnym podziwem.
– Ostrzegam cię – powiedziała. – Ta dziewczyna ma nieposkromiony temperament. Widzę to w jej twarzy. Jest zbyt silna jak na kobietę.
– Jest piękna – powiedział cesarz.
Jehonala wciąż nie odwracała głowy. Słyszała głosy, nie widząc mówiących.
– Jakież znaczenie może mieć jej temperament? – pytał właśnie cesarz. – Przecież nie może kłócić się ze mną.
Fragment „Cesarzowej” Pearl S. Buck.
Tytuł: Cesarzowa
Autor: Pearl S. Buck
Tłumaczenie: Krzysztof Schreyer
Liczba stron: 496
Gatunek: literatura piękna
Wydanie: Muza SA, Warszawa 2011